Inhoud

• Wat is angina pectoris?
• Wat kan ik zelf doen?
• Wat kan de apotheker voor mij doen?
• In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?
• Welke medicijnen worden gebruikt bij

Angina pectoris

Wat is angina pectoris?

Bij hartkramp heb je korte aanvallen van een drukkend, pijnlijk of benauwd gevoel in je borstkas. 

Je krijgt dit gevoel als je iets actiefs doet, bij kou, na vet eten of bij heftige emoties. Je hart krijgt even te weinig zuurstof. 

Als je rustig gaat zitten, is het gevoel snel weer weg. Meestal binnen een paar minuten en maximaal binnen 15 minuten.

Je hartspier heeft zuurstof nodig om goed te werken. De hartspier krijgt die zuurstof via bloedvaten die aan de buitenkant van het hart liggen. Die bloedvaten heten de krans-slagaderen.

Hartkramp komt doordat zo’n bloedvat smaller is geworden. Er kan minder bloed doorheen stromen. En er kan dus ook minder zuurstof in de hartspier komen. 
De smallere bloedvaten komen vaak door aderverkalking. Dit kun je krijgen door ouder worden, roken, ongezond eten, weinig bewegen en je genen.

Je merkt pas dat je smallere bloedvaten hebt als je hart even wat harder moet werken. Bijvoorbeeld als je de trap op loopt of sport. Je kunt het ook merken als je opeens veel stress hebt. Of vanuit een warme kamer in de kou komt. 
Op zo’n moment heeft je hart extra zuurstof nodig. Maar het hart krijgt dit niet. Dat geeft het drukkende gevoel op de borst. 
Je kunt ook hartkramp krijgen na het eten, vooral als je veel en vet gegeten hebt. Dit komt omdat er dan veel bloed naar je maag en darmen moet. Je hart krijgt dan minder bloed met zuurstof.

Je kunt ook hartkramp krijgen bij koorts, bloedarmoede, erge COPD of als je schildklier te snel werkt.

Hartkramp is niet direct gevaarlijk. Het is een waarschuwing dat je hart even te weinig zuurstof krijgt. Dit duurt meestal maar kort. Er gaat dan niks kapot aan je hart.

De meeste mensen met hartkramp leven even lang als mensen zonder hartkramp. Ze hebben geen aanvallen meer als ze gezond leven en medicijnen gebruiken. Of ze hebben af en toe klachten, maar die worden niet erger. Dit heet stabiele hartkramp.

De meeste mensen met hartkramp hebben geen grotere kans op een hartaanval. Sommige mensen wel.
Je hebt van de arts in het ziekenhuis gehoord of je een grotere kans hebt op een hartaanval of niet.

Wat kan ik zelf doen?

Bij hartkramp is het heel belangrijk dat je gezond leeft. Hiermee zorg je ervoor dat je bloedvaten niet verder dicht gaan zitten.

Het helpt het meeste als je fitter wordt:  

• Ga bijvoorbeeld vaak wandelen, fietsen of zwemmen.  
• Doe dit elke dag een half uur of langer.  
• Kijk verder bij bewegen en sporten bij hartkramp.  

Rook je? Vraag hulp om te stoppen.  
Eet gezond en drink geen of weinig alcohol.  
Probeer af te vallen als je te zwaar bent.   
Heb je veel stress, kijk dan hoe je daar minder last van kunt hebben.

Van de praktijkondersteuner kun je hulp krijgen om gezonder te gaan leven. Je kunt ook hulp krijgen van een leefstijlcoach.

Probeer gezonder te gaan leven. Beweeg veel. Zo word je fitter. En zorg je ervoor dat je weinig of geen klachten hebt.  

Verder kun je deze adviezen volgen: 

• Als je aan het bewegen of sporten bent: zorg dat je nog gewoon kunt praten. Ga dus niet te zwaar sporten.
• Zorg voor genoeg ontspanning. 
• Eet niet veel vet eten als je merkt dat je daar last van hebt.
• Zorg dat je altijd een pilletje of spray voor onder de tong bij je hebt.

Doe het volgende als je een aanval van hartkramp krijgt:

1. Ga rustig zitten of liggen.
2. Wacht af of de klachten binnen een paar minuten weggaan. 
   Als je vaker een aanval van hartkramp hebt, weet je wanneer je klachten krijgt. En hoe snel ze weer weggaan bij jou.
3. Zijn de klachten niet weg na een paar minuten? Neem dan een pil of spray onder je tong. 
   Dit werkt binnen een paar minuten.
4. Zijn de klachten niet weg na 5 minuten, neem dan een tweede pil of spray.
5. Zijn de klachten 5 minuten later nog niet weg, neem dan een derde pil of spray.
6. Heb je al langer dan 15 minuten klachten en helpt de derde pil of spray niet, bel dan 112. 
   Vraag een familielid of vriend om mee te gaan naar het ziekenhuis.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Speciaal bij angina pectoris

• Bloeddruk meten

Een hoge bloeddruk zorgt voor een hoger risico op andere hart- en vaatziekten, net als angina pectoris. Het is daarom belangrijk dat uw bloeddruk in de gaten wordt gehouden. In sommige apotheken kan de apotheker uw bloeddruk meten. Ook kunt u zelf thuis uw bloeddruk meten, door gebruik te maken van een bloeddrukmeter. Uw apotheker kan u begeleiden in het zelf meten van uw bloeddruk.

• Stoppen met roken

Roken zorgt voor een hoger risico op andere hart- en vaatziekten, net als angina pectoris. Daarom is het belangrijk te stoppen met roken. In de apotheek kunt u nicotinevervangende middelen kopen die u kunnen helpen bij het stoppen met roken. Uw apotheker kan u advies geven over het gebruik van deze middelen.

Roken kan ook de afbraak van bepaalde medicijnen versnellen. Als u stopt met roken, kan de hoeveelheid van die medicijnen in het bloed toenemen. Hierdoor kunnen ze sterker werken of bijwerkingen geven. U heeft dan een lagere dosering nodig. Geef het dus aan uw apotheker door als u stopt met roken. De apotheker kan dan controleren of de dosering van uw medicijn omlaag moet en dit doorgeven aan uw arts.

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

• Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

• Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

• Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

• Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

• Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

• Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

• Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

• Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

• Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Bel 112 in 1 van deze situaties:

• Je bent tijdens een aanval van hartkramp ook onrustig en misselijk, en je zweet.
• De druk op de borst is niet weg na 3 keer een pil of spray onder de tong. 
  (Tussendoor wacht je steeds 5 minuten, dus niet 3 pillen of sprays tegelijk.)

Bel direct je huisarts of de huisartsen-spoedpost in 1 van deze situaties:

• Je merkt dat je vaker aanvallen krijgt dan je gewend was.
• Je krijgt bij steeds minder inspanning al klachten.
• De klachten blijven langer nadat je rustig bent gaan zitten of liggen.
• Je hebt steeds vaker een pil of spray onder de tong nodig.

Je huisarts kijkt dan of je er medicijnen bij krijgt. Je huisarts kan je ook naar een arts in het ziekenhuis doorsturen.

Welke medicijnen worden gebruikt bij

Vasodilatantia
Vasodilantia of bloedvatverwijdende middelen zijn middelen die (binnen enkele minuten) een aanval van hartkramp kunnen opheffen. Om een acute aanval op te heffen, worden tabletten of spray voorgeschreven die onder de tong worden gebruikt. Deze werken snel en kort. Ter voorkoming van een aanval van hartkramp worden gewone tabletten voorgeschreven die u elke dag moet innemen. Deze werken lang.

Voorbeelden zijn:

• voor de behandeling van een acute aanval: isosorbidedinitraat en nitroglycerine voor onder de tong;
• om een aanval te voorkomen (chronisch gebruik): isosorbidedinitraat, isosorbidemononitraat, nicorandil en nitroglycerine pleister.

Bètablokkers
Bètablokkers zijn middelen die de bloeddruk verlagen, de hartslag vertragen en de zuurstofbehoefte van het hart verminderen. Hierdoor ontstaat er minder snel een zuurstoftekort in de hartspier en kunnen aanvallen van hartkramp worden voorkomen. Voorbeelden zijn acebutolol, atenolol, bisoprolol, carvedilol, celiprolol, labetalol, metoprolol, oxprenolol, propranolol en sotalol.

Calciumblokkers
Calciumblokkers zijn middelen die de bloeddruk verlagen en de zuurstofbehoefte van het hart verminderen. Hierdoor ontstaat er minder snel een zuurstoftekort in de hartspier en kunnen aanvallen van hartkramp worden voorkomen. Voorbeelden zijn amlodipine, diltiazem, felodipine, nifedipine (vertraagde afgifte) en verapamil.

Ivabradine
Ivabradine vertraagt de hartslag. Het hart heeft dan minder zuurstof nodig, ontstaat er minder snel een zuurstoftekort in de hartspier en kunnen aanvallen van hartkramp worden voorkomen.

Antistollingsmiddelen
Antistollingsmiddelen remmen de vorming van bloedpropjes af en verminderen zo de kans op afsluiting van een bloedvat. Hierdoor wordt de kans op het krijgen van een hartinfarct verkleind. Voorbeelden zijn acetylsalicylzuur, carbasalaatcalcium, clopidogrel, prasugrel en ticagrelor.

Fondaparinux 
Fondaparinux vermindert het samenklonteren van bloed. Het wordt gebruikt bij een ziekenhuisopname door een speciale vorm van angina pectoris, de instabiele angina pectoris. Dit ontstaat door een bloedpropje en kan leiden tot een hartinfarct. Fondaparinux remt de vorming van bloedstolsels en vermindert de kans op een hartinfarct.